DersDoktoru.Com

Ders Notları »Biyoloji-Fen ve Teknoloji - Mikroskopta Ön Hazırlık


Mikroskopta Ön Hazırlık

Mikroskopta bir cismi inceleyebilmek için preparat yapmak gerekir. İncelenecek cisim ışın geçirebilecek kadar küçük, ince yapraksı yapıda ise doğrudan incelenebilir. Daha kalın ve yoğun materyaller kesit alma, ezme ve çözme (masetasyon) yöntemleri kullanılarak preparat yapıp incelenebilir. Kesit alma işlemi el ile veya mikrotom denilen bir aygıtla yapılır. Bu aygıtların el ile çalışanları ve daha gelişmişleri olmak üzere çeşitli tipleri vardır. Mikrotomla ince ve seri kesit alabilmek için materyali parafin ve benzeri maddelere gömmek gerekir.

Kesit Alma

Kalın kütle halinde bir cismi tek veya birkaç tabaka hücre haline getirmek o cisimden elle ya da mikrotomla kesit almakla sağlanabilir. Materyallerden farklı tipte almak olasıdır.

Kesit Çeşitleri

Enine Kesit: Materyalin uzun eksenine dikey olan düzlemden alınan kesittir.

Boyuna - Radyal Kesit: Materyalin uzun eksenine paralel, radyal yöneltideki bir düzlemden geçen kesittir.

Boyuna - Teğetsel Kesit:Materyalin uzun eksenine paralel teğetsel yöneltide bir düzlemden geçen kesittir.

Yüzeysel Kesit: Bitkisel organların üzerini örten dokunun bu dokuya paralel bir düzlemde kesilerek veya soyularak ayrılmış kısmıdır.


Elle Kesit Alma

Taze materyallerden doğrudan doğruya alınan kesittir. Materyalden kesit almadan önce, materyali bistüri veya jilet ile kesit alınacak boyutta, kesit çeşidine göre düzeltiriz. Sonra bu materyali sol elin baş ve işaret parmakları arasında sıkıca tutarız. Keskin bir jileti yatay olarak sağ elin işaret parmağı üzerinde yatırarak baş barmak ile sıkıştırırız. Kesitleri jilete yatay olarak sağdan sola, dışarıdan içeriye doğru kaydırma hareketi ile keseriz. Bu işlemi yaparken jiletin kullanılmamış olmasına özenle dikkat edmeliyiz. Aksi durumda doku parçalanır ve iyi bir kesit alınamadığından istenilen amaca ulaşılamaz.

Elle tutulamayacak kadar küçük ya da yaprak gibi ince cisimlerden kesit alınırken mürver özü kullanılmalıdır. Sambacus(mürver) ağacının dallarından çıkarılmış öz kısmına mürver özü denir. Kolayca kesilebilen ölü hücrelerden oluşmuştur. Mürver ile kesit almak için, dalları 2-3 cm boyunda silindir parçalara ayırırız. Bir parçayı boyuna ikiye keseriz. İkisi arasına ince materyali sıkıştırıp mürverle beraber kesit alırız. Mürveri atıp kesitten preparat yaparız. Mürver özü bulunmadığı durumlarda yapraktan kesit alırken, şeritleri üzerinde helezoni bir şekilde kıvırıp oluşan silindirin eksenine dikey olarakkesebiliriz. Bu şekilde alınan kesitten çok sayıda ve uzunlukta kesit elde edilmiş olur. Eğer yaprak kalın ve dayanıklı ise doğrudan kesit alınabilir. Kesit alınırken her seferinde materyal istenilen doğrultuda düzeltilmelidir.



SÜRESİZ PREPARAT NASIL YAPILIR?

Kısa sürede kullanılmak üzere hazırlanan preparatlara süresiz preparat denir.

Süresiz preparat yapma yöntemi:

Çalışmaya başlamadan önce temiz bir lam, lamel, jilet, incelenecek materyal ve inceleme ortamı olarak kullanılacak sıvıyı (genelde bu su olur) hazırlayınız. Lamın ortasına damlalıkla bir iki damla inceleme sıvısından damlatınız. İncelenecek cisim doğrudan, kesit alınarak, ezilerek veya çözme yapılarak hazırlanabilir. Hazırladığımız materyalin bir parçasını lamın üzerine bırakıp üzerini lamelle kapatırız. Arada hava kabarcığı kalmasını önlemek için lameli iki kenarından iki parmakla tutarız. Bir kenarını su damlasının yanında lamel ile 45 derece açı yapacak şekilde lama temas ettirip, yavaşça karşı tarafa doğru kapatırız. Eğer incelenecek ortaam sıvısını bir başka sıvıyla değiştirmek istersek lama, lamelin bir kenarından yeni sıvıyı damlatırız. Öteki kenarından ilk sıvıyı birparça filtre kağıdı ile çekeriz. Bu esnada ikinci sıvı onun yerini almış olur. Preparat yaparken daha net bir görüntü elde etmek istersek kloral hidrat, eter-alkol karışımı gibi saydamlaştırıcı ve belirtici sıcılar kullanabiliriz.


Etiketler: Mikroskopta Ön Hazırlık
Tarih: 01.10.2008 00:00:01
Güncelleme: 01.10.2008 00:00:01
Okunma: 119778